23.000 tỷ đồng, 481 người đã tử vong. Đó là con số thống kê thiệt hại do bão lũ và thiên tai gây ra cho miền Trung trong năm qua. Những làng quê trù phú hôm nào, chỉ sau một đêm chống chọi với lũ dữ, sáng ra đã xác xơ hoang tàn. Khi nhắc đến cơn lũ lịch sử vừa qua, cả nước biết đến xóm Trường, thôn Triêm Ðức, xã Xuân Quang 2, huyện Ðồng Xuân (Phú Yên). Chỉ trong một đêm, nước lũ tràn về đã san bằng tất cả, nhà cửa, ruộng vườn, cây cối xác xơ, 18 người chết, trong đó nhiều gia đình mất 3-4 người thân. Cơn “đại hồng thuỷ” đã qua đi hơn 3 tháng nay nhưng với người dân vùng lũ tỉnh Bình Định, ký ức kinh hoàng về nó vẫn còn hiển hiện đâu đây. Cụ Huỳnh Ngọc Châu (70 tuổi, ở KV3, phường Nhơn Phú, TP.Quy Nhơn) vẫn chưa hết bàng hoàng: “Khủng khiếp quá, trong tích tắc nước lũ dâng lên ngập hết nhà cửa, người dân chỉ kịp trèo lên nóc nhà để thoát thân còn tài sản thì đành bất lực nhìn nước cuốn đi”.
Đi dọc miền Trung những ngày giáp Tết, trên những cánh đồng đã thấy xanh lại ruộng lúa, bờ rau. Con sông quê đã trở lại hiền hoà tưới tắm, đổ ải cho những cánh đồng gieo cấy lúa xuân. Len lỏi vào những con đường làng, thỉnh thoảng lại bắt gặp một ngôi nhà mới khang trang, như tô điểm cho bức tranh mùa xuân thêm nhiều màu sắc. Chỗ ở đang là ao ước lớn nhất của người dân vùng lũ. Với người dân xóm Trường (Đông Hoà, Phú Yên) cũng vậy. Ban ngày, bà con trở về xóm cũ, thổi cơm trong những túp lều che tạm, tối đến lại tá túc ở nhà bà con xóm bên cạnh. Ông Nguyễn Lý Nguyên, Phó Chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân cho biết: Huyện đã quy hoạch xong khu đất hơn 3 ha cách xóm Trường khoảng 1 km, làm nơi định cư mới cho bà con. Hiện công tác đền bù đã xong và đang tiến hành san ủi mặt bằng, mỗi hộ được cấp từ 300-500m2 đất ở và 12 triệu đồng. Huyện Đồng Xuân huy động thêm các nguồn hỗ trợ với quyết tâm hoàn thành sớm việc xây cất để bà con có nhà mới đón Tết Nguyên đán Canh Dần.
Cũng như những vùng quê miền Trung khác, bị thiệt hại do những trận bão lũ vừa qua, đến thời điểm này, dấu tích của cơn lũ vẫn còn hiển hiện ở đâu đó tại các thôn xóm ở xã Canh Vinh, huyện Vân Canh (Bình Định). Canh Vinh là một trong những xã gánh chịu hậu quả nặng nhất huyện Vân Canh trong đợt lũ vừa qua. Cuộc sống của người dân đã trở lại bình thường nhưng “di chứng” của cơn lũ thì vẫn còn lảng vảng. Ông Đào Văn Nhật, Chủ tịch UBND xã cho biết: Canh Vinh là xã miền núi, vốn khó khăn nay càng khó khăn hơn do hậu quả mà cơn lũ để lại. Sau lũ, nhiều đợt tiền, hàng cứu trợ của những nhà hảo tâm cũng đã đến tay đồng bào nhưng do thiệt hại quá lớn nên đời sống người dân vẫn chưa thể ổn định, đặc biệt là những ngày giáp Tết này.
Những ngày này, nhiều chuyến xe chở hàng cứu trợ đổ về miền Trung ruột thịt, chở theo bao tấm lòng của đồng bào cả nước sẻ chia những đau thương mất mát với bà con. Trong hiểm nguy, đồng bào miền Trung đã nhận được sự giúp đỡ kịp thời của cộng đồng bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Sự quan tâm kịp thời của Đảng và Nhà nước đã làm ấm lòng người dân trong cơn hoạn nạn, động viên kịp thời giúp bà con vượt qua đau thương để gượng đứng lên trên đống hoang tàn đổ nát dựng xây lại cuộc sống.
Theo thống kê sơ bộ của các tỉnh miền Trung bị thiệt hại do bão lũ vừa qua, đến nay, trung bình mỗi địa phương đã nhận được khoảng 20 tỷ đồng tiền cứu trợ từ các tổ chức, các địa phương thông qua kênh MTTQ tỉnh và nhiều đoàn thể, đơn vị khác cũng hỗ trợ số tiền tương đương như thế cho bà con vùng bão lũ. Trong những ngày đầu năm 2010 này, Thủ tướng Chính phủ đã lại một lần nữa quyết định trích 329,5 tỉ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương, hỗ trợ cho các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên khắc phục hậu quả do bão lũ. Trong đó, Đắc Lắc 10 tỉ đồng, Gia Lai 20 tỉ đồng, Bình Thuận 10 tỉ đồng, Ninh Thuận 5 tỉ đồng, Phú Yên 70 tỉ đồng, Bình Định 50 tỉ đồng, Quảng Ngãi 60 tỉ đồng, Quảng Nam 70 tỉ đồng, Quảng Trị 20 tỉ đồng để phục hồi sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ dân sinh, khôi phục cơ sở hạ tầng thiết yếu bị thiệt hại nặng ở các vùng bão lũ.
Không để xảy ra tình trạng thiếu đói trong dịp Tết Cổ truyền của dân tộc là quyết tâm của các ngành các cấp chính quyền lúc này. Ông Vũ Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh & Xã hội tỉnh Phú Yên cho biết, ngành đang tích cực phối hợp với UBND các huyện, thành phố cùng các cơ quan đoàn thể, các tổ chức từ thiện… để trợ cấp kịp thời đồng bào tại các vùng khó khăn, vùng bị ảnh hưởng của bão lụt… để mọi nhà đều được “đỏ lửa” trong dịp Tết cổ truyền. Còn ông Nguyễn Kim Phương, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bình Định cho biết, đã giao cho Công ty CP Thương mại Đầu tư và Phát triển miền núi tổ chức dự trữ, chuẩn bị lượng hàng hóa khoảng 5 tỷ đồng, gồm các mặt hàng thiết yếu như bánh kẹo các loại, thực phẩm tươi sống, thực phẩm công nghệ, xăng dầu… để bảo đảm đưa hàng hóa phục vụ tết đến tận vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc và các vùng bị hậu quả do bão lụt.
Những ngày này, người dân các vùng lũ ở miền Trung bắt đầu đón nhận những túi quà tết, tiền mặt... của các tổ chức, cá nhân... đến từ mọi miền đất nước. Chiều cuối năm, nhiều trụ sở uỷ ban xã đông nghịt người đến nhận quà. Vui nhất có lẽ là mấy em bé vùng lũ, áo quần vẫn lấm lem bùn đất, cầm trên tay túi quà Tết: Nào kẹo, nào mức, nào quần áo… hớn hở chạy về nhà.
TRẦN THẢO