Cửa hàng xăng dầu Văn Dũng, một trong những cơ sở gian lận

Việc người tiêu dùng bị các chủ đị lý kinh doanh xăng dầu rút ruột là chuyện không hiếm. Thế nhưng, việc rút ruột một cách tinh vi và tràn lan như ở Nghệ An là chuyện hiếm có. Nếu như trước đây, các chủ đại lý thường cắt kẹp chì để chỉnh lại bộ hiển thị điện tử trong cây xăng, thì nay họ không cần làm thế mà vẫn ăn bớt của khách hàng lên đến gần 10%. Thủ đoạn tinh vi này chỉ đến khi Đoàn thanh tra liên ngành do Sở Khoa học & Công nghệ chủ trì mới bị phanh phui. Trong quá trình thanh kiểm tra tại 71 cơ sở bán lẻ xăng dầu trên địa bàn tỉnh thì Đoàn thanh tra đã phát hiện tới 19 cơ sở vi phạm. Nổi cộm nhất vẫn là huyện Yên Thành với 13 cơ sở, và vi phạm ở mức nghiêm trọng. Ngay như tại địa bàn xã Hợp Thành có 2 Công ty TNHH buôn bán xăng dầu là Quang Lan và Tám Hằng thì cả 2 đều sử dụng các thủ thuật điều chỉnh kim xăng. Có một câu cửa miệng tưởng như ai làm nghề kinh doanh cũng tuân theo: "ăn lời chứ không ăn lận".  Thế nhưng, ở Nghệ An, một số người làm nghề kinh doanh xăng dầu thì không những ăn lời mà còn tìm đủ mọi thủ đoạn để rút ruột khách hàng một cách không thương tiếc. Theo báo cáo nhanh của Đoàn thanh tra ngày 9.8, mới kiểm tra 68 đại lý kinh doanh xăng dầu trên địa bàn 7 huyện đã có tới 19 cơ sở vi phạm. Trong đó, huyện Yên Thành có số cơ sở vi phạm đứng hàng đầu - 13 cơ sở, và vi phạm ở mức nghiêm trọng.

Thủ đoạn của các chủ đại lý ăn bớt xăng dầu là điều chỉnh bộ hiển thị (IC) hoặc bộ lường và bộ xung trong các cây xăng. Trước đây, các chủ cơ sở thường liều lĩnh tháo kẹp chì để điều chỉnh sai số trực tiếp ngay trên đồng hồ. Nhưng do hành vi này thường dễ bị phát hiện khi kiểm tra hoặc khách hàng có dụng cụ đo lường như can hoặc chai, lọ... Vì vậy mà họ lại tìm cách khác xảo quyệt hơn, khiến cho người tiêu dùng yên tâm mua xăng dầu mà không hề hay biết mình đang bị móc túi ngay giữa thanh thiên bạch nhật. Rất đơn giản, chẳng phải tháo kẹp chì, các chủ đại lý xăng dầu chỉ cần bỏ ra một khoản tiền nho nhỏ là được cung cấp ngay các con chíp, bảng mạch điện tử để thực hiện hành vi ăn chặn. Cũng chẳng phải mất nhiều thời gian, các mạch đo lường gian lận này được lắp song song với mạch chính. Một bộ công tắc của mạch gian lận sẽ được cất giấu ở nơi bí mật nhất, thuận tiện nhất để người bán hàng dễ dàng điều khiển nhưng lại không bị khách hàng phát hiện. Với thủ đoạn này, các chủ đại lý đã dễ dàng qua mặt người tiêu dùng cũng như các cơ quan quản lý. Khi có khách hàng mang can hoặc các dụng cụ khác có chức năng đo lường thì lập tức mạch chính được mở để bơm xăng, dầu. Còn khi đổ xăng vào thùng xe máy, ô tô thì họ lại tha hồ cho mạch gian lận làm việc... Kể cả cơ quan kiểm tra cũng rất khó phát hiện vì khi kiểm tra thì kẹp chì vẫn còn "tinh nguyên", không hề sứt mẻ... Theo tính toán của cán bộ Chi cục đo lường tiêu chuẩn chất lượng thì sai số có lợi cho người bán khi lắp mạch gian lận đã lên tới 7,8%, trong lúc đó sai số cho phép chỉ là 0,5%. Như vậy, cứ 10 lít xăng, dầu, chủ đại lý đã ăn gian được gần 1 lít nếu sử dụng mạch phụ gian lận.

Bộ hiển thị (trong cây xăng) được thay đổi IC để điều chỉnh sai số có lợi cho người bán xăng dầu

Nhiều người dân đã rất bức xúc khi kết quả thanh tra được công bố. Họ cho rằng, cần phải nghiêm trị những kẻ gian lận, đồng thời phải truy tận gốc đường dây cung cấp, lắp đặt bảng mạch gian lận này để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Anh Nguyễn Văn Tam ở phường Hưng Phúc (TP.Vinh) phẫn nộ: "Bây giờ là thời đại của doanh nhân mà vẫn còn những nhà buôn gian lận như thế thì nên đóng cửa, không cho kinh doanh nữa. Không lẽ bắt chúng tôi lỉnh khỉnh đủ thức trên xe gắn máy sao. Ngoài mũ bảo hiểm, áo đi mưa nay phải đèo thêm một chiếc can để đo xăng sao. Thật là không thể chấp nhận được". ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chánh thanh tra Sở Khoa học & Công nghệ - Nghệ An cho biết: Tính thời điểm này, thanh tra đã phạt hành chính 19 cơ sở vi phạm với số tiền 192 triệu đồng, trong đó có 3 cơ sở bị phạt cảnh cáo. Trong khuôn khổ chức năng, quyền hạn của Đoàn thanh tra, đoàn sẽ tiếp tục kiểm tra và kiên quyết xử lý các cơ sở vi phạm. Cùng với đó là công bố công khai kết quả thanh tra kể cả danh tính các chủ đại lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, giáo dục ý thức của người bán cũng như nâng cao cảnh giác cho người tiêu dùng. Đặc biệt, Sở Khoa học & Công nghệ đã chủ động cung cấp hồ sơ, tài liệu để Công an tỉnh Nghệ An nghiên cứu lập chuyên án điều tra nhằm xử lý những chủ đại lý vi phạm pháp luật.