 Hai từ quy hoạch đối với mọi vấn đề ở Hà Nội đã rất cũ. Thế nhưng, khi xảy ra sự vụ gì thì người ta lại nhắc đến cái gọi là công tác quy hoạch. Nhà nước đã đầu tư nhiều tỷ đồng cho công tác thoát nước ở Hà Nội. Thế nhưng, chỉ một cơn mưa to và trong nhiều giờ, Hà Nội là phố đã biến thành sông. Ngay lập tức, có rất nhiều ý kiến cho rằng lỗi tại công tác quy hoạch, tại chính quyền, cần phải có biện pháp mạnh để không tái diễn... Xung quanh cái gọi là công tác quy hoạch hạ tầng cơ sở ở Hà Nội những năm gần đây, PV ĐS &PL có cuộc trao đổi với Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam.ĐS&PL: Thưa ông, ông nhận xét như thế nào về công tác quy hoạch hạ tầng cơ sở nói chung ở Hà Nội hiện nay?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Có rất nhiều mô hình được đưa ra. Quy hoạch theo từng vùng, từng khu thì có nhưng theo tôi Hà Nội vẫn chưa có một quy hoạch tổng thể một cách khoa học. Quy hoạch của Hà Nội hiện rất bất cập. ở Hà Nội đang tồn tại một thực trạng là mỗi ngành đều có quy hoạch riêng cho mình mà chưa có một cơ quan nào đứng ra tổng hợp những quy hoạch riêng đó thành một quy hoạch tổng thể chung, phù hợp và thuận lợi. Vì vậy mới có chuyện ngành giao thông thì quy hoạch đường, sau đó lại bị bên công chính đào lên làm đường. Rồi thì làm đường nhưng không có sự phối hợp để làm cống tiêu nước. Trước đây, khi chưa mở rộng Hà Nội thì quy hoạch giữa Hà Nội và Hà Tây là riêng nhau. Bây giờ "quy thành một mối" thì phải tính toán lại quy hoạch Hà Nội và quy hoạch vùng.
ĐS&PL: Theo ông mưa lớn gây ngập lụt ở Hà Nội trong những ngày qua có nguyên do từ đâu?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Trận mưa lịch sử, gây ngập lụt ở Hà Nội vừa qua đã bộc lộ rõ nét nhược điểm của hệ thống thoát nước thành phố. Đó chính là do quy hoạch manh mún, vụn vặt, không chú trọng đến cốt nền... khiến cho hệ thống thoát nước không được liền mạch và thông suốt.
ĐS&PL: Nói như ông có nghĩa là hệ thống thoát nước của Hà Nội "có vấn đề"?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Theo tôi, hệ thống thoát nước thành phố bộc lộ nhược điểm rõ ràng là hệ thống và cục bộ. Thực tế, tại Hà Nội nhiều nơi, cứ mưa là xảy ra ngập úng cục bộ. Còn với trận mưa vừa qua, trên diện rộng toàn thành phố thì xảy ra ngập úng cả hệ thống là điều không lạ. Tức là hệ thống tiêu, thoát nước không còn tác dụng nữa.
ĐS&PL: Vậy, lý do "lỗi" hệ thống thoát nước là gì?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Công tác quy hoạch xây dựng hạ tầng cơ sở của Hà Nội nhiều năm qua đã ảnh hưởng trầm trọng đến hệ thống tiêu, thoát nước. Chúng ta mở rộng thành phố, xây dựng khu đô thị cả ở những nơi trước đây là đồng ruộng nên cốt nền thấp. Đã vậy, quy hoạch về cống thoát nước lại không được đồng bộ. Thông thường trong quy hoạch bao giờ cũng phải có đủ quy hoạch thoát nước, quy hoạch cấp nước, quy hoạch chỗ ở... được gọi chung là quy hoạch hạ tầng. Thế nhưng ở thành phố của chúng ta, hình như quy hoạch hạ tầng không được chú ý mà người ta chỉ chú ý đến việc khai thác sử dụng đất đai. Thực tế tại những khu đô thị mới hiện nay, người ta chỉ chú ý đến làm con đường nào, đi hướng nào cho thuận tiện chứ không thấy làm hệ thống tiêu, thoát nước. Thông thường, đúng quy hoạch thì cùng với khu đô thị, đường giao thông thì liền ngay nó là hệ thống tiêu, thoát nước. Khâu quy hoạch thành những khu đô thị, quy hoạch đường, hệ thống tiêu nước liên thông không được nghiên cứu kỹ lưỡng.
ĐS&PL: Hàng năm, Nhà nước đã bỏ ra rất nhiều tiền để cải tạo hệ thống tiêu thoát nước cũng như các mương, sông, hồ ở Hà Nội nhằm khơi thông dòng chảy. Vậy sao vẫn ngập cục bộ và úng hệ thống?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Đúng là như vậy. Một số bờ sông đã được bê tông hóa. Cạnh hồ Yên Sở đã có một trạm bơm điều tiết. Đầu tư nhiều nhưng sự đầu tư của chúng ta mang tính dàn trải dẫn tới hệ thống kênh mương dẫn nước thải trong nội thành cải tạo chậm làm cho hệ thống kết nối không thông suốt được. Nguyên nhân thì có nhiều song theo tôi là thực hiện và giám sát quy hoạch chưa tốt. Trách nhiệm thuộc về nơi chi tiền và nơi lập kế hoạch quy hoạch. Đó là chính quyền, Sở Quy hoạch kiến trúc, ngành giao thông và cơ quan cấp phép xây dựng. Nếu những khâu trên được lập kế hoạch liên thông, tốt thì chắc chắn khó xảy ra tình trạng "lỗi" hệ thống thoát nước như vừa rồi.
ĐS&PL: Nhiều ý kiến cho rằng, lãnh đạo TP.Hà Nội phải chịu trách nhiệm trước tình trạng hệ thống thoát nước Hà Nội kém, gây ngập úng vừa qua. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Tiến sỹ Phạm Sĩ Liêm: Tôi cho rằng không nên quy trách nhiệm cá nhân cho lãnh đạo chính quyền TP. Hà Nội. Bởi mỗi nhiệm kỳ công tác, người đứng đầu làm được một việc có ý nghĩa là đáng ghi nhận rồi, không thể việc nào cũng làm tốt được. Xử lý hậu úng, ngập kém, lúc đó quy trách nhiệm cá nhân vẫn chưa muộn. Tất nhiên trách nhiệm cao nhất vẫn là UBND TP. Hà Nội.
ĐS&PL: Trân trọng cảm ơn Tiến sỹ!
H.Lan - Q.Ngân |