Lạm dụng?  

Ngồi chờ chị gái đưa cháu vào khám, tôi được nghe vợ bệnh nhân Nguyễn Văn Đức ở Hà Nam than thở: Anh Đức bị đau đầu liên tục trong gần 2 tháng vừa qua. Gia đình đã đưa anh đi khám từ tuyến y tế cơ sở đến bệnh viện tỉnh. Đến đâu, bác sỹ cũng kê đơn thuốc nhiều loại và có chụp hộp sọ. Uống thuốc chỉ được vài hôm, hết thuốc lại đau. Có người giới thiệu lên phòng khám ở đường Giải Phóng, quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội. Gia đình đã bán hơn 5 tạ thóc đưa anh Đức đi khám. Đến phòng khám này, bác sỹ cũng lại yêu cầu chụp, xét nghiệm, dù đại diện gia đình khẳng định, những thủ tục trên đã được bệnh viện tỉnh làm, có đem theo các kết quả. Sau khi xem xong, bác sỹ vẫn chỉ định cho anh Đức đi làm các loại xét nghiệm như: Siêu âm ổ bụng; xét nghiệm nước tiểu, nhóm máu, máu lắng, thành phần bạch cầu (%),số lượng SC 5s-10G/l, huyết sắc tố, số lượng HC, cholesterol, triglycerid, ure, creatinin; chụp X Quang. Tức là xét nghiệm tổng thể. Vợ anh Đức thắc mắc, chồng tôi đau đầu, sao lại phải siêu âm ổ bụng, xét nghiệm nước tiểu? Bác sỹ điều trị giải thích rất có "trách nhiệm" rằng "làm như vậy để chẩn đoán chính xác hơn". Có kết quả xét nghiệm rồi, bác sỹ kê đơn thuốc. Anh Đức uống đã 10 ngày, bệnh vẫn không thuyên giảm. Gia đình đưa anh vào bệnh viện Bạch Mai khám. Và, lại làm các test nhanh, xét nghiệm... Vừa nói, vợ anh Đức vừa rút từ trong túi xách ra cho tôi xem một đống phim, giấy tờ ghi kết quả xét nghiệm. Chị còn cho biết thêm, đến phòng khám, chị trình kết quả xét nghiệm ở bệnh viện tỉnh, bác sỹ không nói đúng - sai mà vẫn ghi phiếu để anh Đức đi xét nghiệm trùng với những xét nghiệm đã làm tại bệnh viện tỉnh... Vợ anh Đức nói như khóc "bác sỹ kê đơn mà không thực hiện, nhỡ có chuyện xảy ra lại ân hận nhưng xét nghiệm nhiều quá thì tiếc tiền lắm".

Quá trình thực hiện bài viết này, tôi đã tìm hiểu và phát hiện thấy, việc lạm dụng xét nghiệm cho người bệnh không chỉ diễn ra ở các cơ sở khám chữa bệnh tư mà còn diễn ra ở bệnh viện công, với hình thức khám bệnh dịch vụ. Chắc chắn, anh Đức không phải là trường hợp duy nhất của nạn lạm dụng chụp, chiếu, xét nghiệm của bác sỹ. Đã rất nhiều người bệnh đến phòng khám tư nhân, thậm chí là bệnh viện TW khám, điều trị bệnh cũng ở trong tình trạng được đi chụp, chiếu, xét nghiệm nhiều lần như anh Đức. Bởi có một thực tế hiện đang tồn tại dưới dạng bất thành văn là không đơn vị y tế nào tin vào kết quả xét nghiệm, chụp, chiếu của đơn vị khác. Chính vì điều này mà bệnh nhân, gia đình bệnh nhân không những thiệt hại về vật chất mà còn hoang mang về tinh thần.

Giải pháp là khám bệnh trọn gói theo ca?

Quá bất ngờ trước cái sự khám chữa bệnh của anh Đức, tôi gặp bác sỹ Nguyễn Thành Khoa (bệnh viện 103). Qua trao đổi, bác sỹ Khoa cho biết: Thông thường, bắt đầu khám, bác sỹ hỏi dấu hiệu bệnh. Sau đó thì khám và đưa ra quyết định tiếp theo. Đối với người có tiền sử bệnh đau đầu thì công tác chẩn đoán và điều trị khác với người không có tiền sử. Nếu chỉ bị đau đầu, không có triệu chứng gì khác thì không cần siêu âm ổ bụng, xét nghiệm nước tiểu... Tức là những chụp, chiếu, soi... liên quan đến ổ bụng, tiêu hoá sẽ không có trong phác đồ điều trị. Bác sỹ Khoa đưa ra quan điểm: Nên tin vào kết quả chụp, chiếu và xét nghiệm của bệnh viện địa phương. Bởi, hiện nay, trang thiết bị phục vụ công việc này rất hiện đại. Trao đổi qua điện thoại, Tiến sỹ, bác sỹ Lý Ngọc Kính, Vụ Trưởng Vụ Điều trị, Bộ Y tế, thừa nhận: Có việc lạm dụng xét nghiệm cho bệnh nhân. Việc lạm dụng này chủ yếu diễn ra ở các bệnh viện tư, hoặc phòng khám dịch vụ. Một số bác sỹ ở Bệnh viện Bạch Mai bị xử lý kỷ luật, do lợi ích kinh tế đã có hành vi liên kết với một số cơ sở khám chữa ngoài bệnh viện để làm các xét nghiệm cho người bệnh. Tiến sỹ Kính cho biết thêm, Bộ Y tế đang nghiên cứu hình thức khám bệnh trọn gói theo ca bệnh, áp dụng cho bệnh nhân có bảo hiểm và bệnh nhân khám dịch vụ.

N.T.D