Phạm Chí Nghĩa và người thân trong buổi lễ nhận giải Sao Khuê

Nghị lực phi thường

Trong căn nhà nhỏ trên phố Nguyễn Thái Học, thành phố Đà Nẵng, câu chuyện về chặng đời gian khó - vươn lên - vượt qua để bước tới đỉnh vinh quang của Nghĩa trở nên sôi nổi hơn khi đưa cho chúng tôi xem hàng loạt bằng khen, giấy khen và đặc biệt nhất là Giải thưởng Sao Khuê về lĩnh vực công nghệ thông tin. Nói như Nghĩa "đã ngã mà không chịu bò dậy để đứng lên thì coi như suốt đời chỉ là kiếp thân tàn".

Nghĩa sinh ra sáng sủa như bao bạn đồng lứa. Gương mặt khôi ngô tuấn tú khiến muôn người tin tưởng về tương lai sáng lạn của cậu bé bụ bẫm, thông minh. 3 tuổi, không còn nhớ, nhưng qua lời mẹ kể lại, một cơn sốt kinh hoàng đã thiêu đốt đời Nghĩa. Vào Nam ra Bắc, chạy chữa tứ phương, cuối cùng cả nhà đành bó tay nhìn số phận Nghĩa đi vào ngõ cụt...

Sau phút trầm tư, mắt Nghĩa như sáng lên, bởi anh thầm cảm ơn bậc sinh thành. Cái tâm của người cha, tấm lòng người mẹ thổi bùng sự sống cho đứa con không lành lặn của mình. Anh rơm rớm nước mắt: "Nuôi con, cha mẹ nào chẳng cực, nhưng với ba má tôi thì điều đó nhân lên gấp rất nhiều lần". Rồi Nghĩa chỉ vào thân mình, khiến chúng tôi càng thấu hiểu hơn. Nghĩa không tự vận động được, không tự chăm sóc bản thân, đặc biệt mỗi khi đến trường. Thế mà tình cha nghĩa mẹ đã giúp Nghĩa vượt qua tất cả. Nghĩa vẫn đến trường đúng tuổi trong tay mẹ, ngày này qua ngày khác. Là người học trò khuyết tật, nhưng tâm hồn, trí tuệ của Nghĩa vẫn lớn lên trong tình thương yêu, đỡ đần của người thân, bè bạn.

Nghĩa mê học văn từ nhỏ, nhưng định hướng của người cha là phải đi vào lĩnh vực công nghệ thông tin. Đó cũng là một mốc son của những tháng ngày tươi đẹp trên con đường chinh phục tri thức hiện đại. Mới tìm hiểu lĩnh vực này, Nghĩa đã đam mê và tỏ ra có năng lực thực sự. Dẫu khó khăn nhưng ba má cố gắng mua cho Nghĩa cái máy tính để Nghĩa "thoả" đam mê.  Tấm bằng thủ khoa Khoa Công nghệ thông tin - Đại học Bách khoa Đà Nẵng là một minh chứng để mọi người thấy Nghĩa "tàn nhưng không phế", thậm chí vượt xa nhiều người.

Thường thì đã là thủ khoa, ra trường vào một cơ quan đơn vị nào mình yêu thích thì "dễ ợt", nhưng, Nghĩa hiểu phận mình, nơi này nơi kia Nghĩa vẫn bị "gây khó". Nghĩa không quan tâm mà phải quyết tâm đi lên. Nghĩa bảo: "Tính tôi đã quyết là làm, không nhụt chí và đặc biệt với người khuyết tật, nếu không có bản lĩnh càng dễ bị gục ngã”. Khi được tiếp nhận vào Trung tâm Công nghệ phần mềm Đà Nẵng, Nghĩa càng chí thú hơn với công việc mình yêu thích. Nghĩa là một trong những người đầu tiên làm khối phần mềm của Trung tâm với những sản phẩm đầu tiên về một Chính phủ điện tử mà Đà Nẵng và một số tỉnh thành khác đang áp dụng. Khối phần mềm tăng trưởng nhanh, bất ngờ. Hiện nay, Nghĩa là quyền Trưởng phòng Công nghệ phát triển của Trung tâm.

Tỏa sáng Sao Khuê

Trong rất nhiều công trình do Nghĩa làm trưởng nhóm (nay đã và đang được áp dụng vào thực tế tại thành phố Đà Nẵng và một số tỉnh thành khác) thì phần mềm Quản lý Giáo dục được đánh giá cao nhất. Chính phần mềm này đã đoạt giải Sao Khuê năm 2005 (Giải danh giá nhất của Hiệp hội Phần mềm Việt Nam) bởi những tính năng, hiệu ứng cao của nó. Theo lý giải của Nghĩa, phần mềm mà anh cùng nhóm thực hiện đó là việc quản lý giáo dục toàn diện từ mầm non đến trung học phổ thông về: giáo viên, học sinh, điểm số, kết quả học tập, định mức lao động.... Tất cả thông tin cập nhật từ các lớp, các trường về cổng thông tin điện tử và được đẩy lên website. Làm như vậy rất tiện lợi cho phụ huynh biết được mọi thông tin, đặc biệt là kết quả học tập ngay tại nhà. Tính mở rộng, mềm dẻo của phần mềm này là có thể ứng dụng trong hàng chục năm tới, không bị lạc hậu. Hiện tại thành phố Đà Nẵng đang triển khai công trình này ở 30 trường học các cấp. Một số địa phương ở các tỉnh Tây Nguyên, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Vũng Tàu, Quảng Ngãi... đang đặt hàng để sắp tới áp dụng cho ngành giáo dục của những địa phương này. Sở dĩ nhiều địa phương đặt hàng như vậy là bởi đây là phần mềm đầu tiên về lĩnh vực quản lý giáo dục trong cả nước mang tính quy mô, toàn diện và mềm dẻo. Theo Phạm Chí  Nghĩa, để có được thành công như vậy, nhóm làm việc của anh đã bỏ công ra cả gần năm trời để nghiên cứu, tìm hiểu thông tin... Nghĩa bộc bạch: "Đúng ra, chúng tôi không "máu me" với các cuộc thi, nhưng cấp trên thấy hiệu ứng về phần mềm quản lý giáo dục chúng tôi nghiên cứu nên đem dự thi cho... vui. Ai ngờ...".

Ở tuổi 29, Nghĩa đang quản lý một trong những bộ phận quan trọng của Trung tâm (Phòng Công nghệ phát triển) nên việc đam mê nghiên cứu Công nghệ thông tin nói chung, phần mềm nói riêng đã choán gần hết thời gian của chàng trai khuyết tật. Tuy thế, Nghĩa định hướng tương lai cho mình là phải thực hiện những phần mềm mang tính "đột phá", "khác người" nhưng hiệu ứng cao, hợp với thời cuộc. Anh bật mí: "Trong năm 2007, chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thành phần mềm đang dày công nghiên cứu. Đó là phần mềm Quản lý tài sản tri thức. Nghĩa giải thích cho phần mềm "khác người" của mình: "Hiện nay ở Việt Nam tri thức” chưa được xem là một "tài sản" thực thụ. Hay nói đúng hơn, tài sản tri thức chưa được "thừa kế” đúng mức, thật phí. Tại các công ty, cơ quan, đơn vị cứ mỗi một người không còn công tác, khi luân chuyển, nghỉ hưu, nghỉ việc là mang theo khối tri thức mà bấy lâu họ đương nhiệm. Trong khi đó người khác vào thế chỗ lại phải đào tạo, học hỏi lại từ đầu... Nên phần mềm mà chúng tôi sắp tung ra sẽ đáp ứng: lưu giữ những tri thức - khối tài sản của mỗi người khi đang đương nhiệm như là "của để dành...".

"Giúp đỡ những người đồng cảnh ngộ" là tâm nguyện mà Phạm Chí Nghĩa sẽ thực hiện trong tương lai. Hiện, anh đang âm thầm lao động và cống hiến để vun đắp, thực hiện ý nguyện của mình. Tin chắc Nghĩa sẽ là một trong những ngôi Sao Khuê tỏa sáng trong bầu trời niềm tin và hy vọng.

Ghi chép của Bùi Hương