Trường THCS Đông Vĩnh - lượng học sinh ngày một thưa dần

Công nghiệp hóa, bệnh tật hóa

Chúng tôi có mặt tại khối Mỹ Thành, một trong những khối nằm sát Công ty CP xây dựng & chế biến gỗ xuất khẩu ở khu công nghiệp Đông Vĩnh cuối buổi chiều tháng 8 oi nồng. Thay vì cảnh những người dân thường tụ tập hóng mát tại hai bên đường sau một ngày làm việc là cảnh nhà ai cũng đóng chặt cửa. Chúng tôi vào nhà ông Nguyễn Đình Ngọ, khối trưởng khối Mỹ Thành để tìm hiểu sự việc. ông Ngọ mở cửa mời khách rồi cũng nhanh đóng cánh cửa kính lại. Tuy thế, mùi hóa chất trong nhà ông vẫn nồng nặc. ông Ngọ nói: "Người dân chúng tôi không bức xúc sao được khi cả ngày lẫn đêm sống trong môi trường ô nhiễm. Ban đêm tiếng ồn như kẻ thù giấu mặt, người già không ngủ được đã đành, con trẻ cũng không thể tập trung để học bài. Nhất là những ngày trời nắng thì ngột ngạt không chịu nổi vì khói bụi, mùi khét, mùi hắc, hôi thối của các thứ hóa chất ngâm tẩm, hấp sấy, xử lý mối mọt, phun sơn... từ các xí nghiệp sản xuất gỗ thải ra. Về mùa mưa, nước tràn ra đen kịt, có váng dầu và bốc mùi tanh tưởi, làm cả khu dân cư như say sặc. Chúng tôi rất hoang mang vì gần đây trong khu vực này có nhiều người mắc bệnh ung thư. Có nhà đã có 2 người chết vì bị ung thư phổi. Người mua lại nhà của 2 người đã quá cố cũng bị chết vì căn bệnh quái ác ấy...".

Nằm cách công ty Cổ phần Bao bì Nghệ An vài chục mét là khối phố Vĩnh Yên. ông Tạ Văn Sơn - khối trưởng khối Vĩnh Yên vừa dẫn chúng tôi đi vừa nói: "Trăm nghe không bằng mắt thấy, các anh chị phải mục sở thị mới hiểu được nỗi khổ của người dân chúng tôi". Theo sự chỉ dẫn của ông Sơn, chúng tôi men theo bức tường của nhà máy đi vào hồ chứa nước thải. Quả như ông Sơn nói, nước thải được thải ra trực tiếp vào hai hồ, màu đen ngòm, mùi thối pha lẫn mùi hoá chất nồng nặc. ông Sơn đưa tay chỉ về phía khu đất trống rồi nói tiếp: "Nằm trong quy hoạch của khu công nghiệp này là khu xử lý chất thải, thế nhưng các doanh nghiệp hầu như chẳng làm gì. Khi chi hội cựu chiến binh đề xuất xin trồng cây trên khu đất trống để giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhưng họ không đồng ý". ông Nguyễn Văn Trường, tổ trưởng tổ 2 khối Vĩnh Yên dẫn chứng thêm: "Trong tổ chúng tôi bây giờ nhiều người bị bệnh viêm xoang và đau đầu, khó thở. Hơn một năm nay người dân chúng tôi bỏ luôn phong trào đi bộ ban đêm vì không chịu được mùi hôi thối. Chúng tôi thực sự không hiểu vì sao các cơ quan chức năng lại quy hoạch khu công nghiệp nằm giữa khu dân cư như thế này để bây giờ đem khổ đến cho dân?".

Ngay cạnh các Công ty Cổ phần Động Lực; Công ty CP Mỹ nghệ là Trường THCS Đông Vĩnh. Thầy giáo Hồ Kim Trọng, Hiệu trưởng nhà trường buồn rầu: "Những ống khói của các nhà máy phả ra khiến giáo viên đứng trên bục giảng nhiều hôm phải đeo khẩu trang, các phòng học luôn phải đóng kín cửa. Ngoài phải chịu đựng mùi hóa chất, thầy trò chúng tôi còn phải chịu đựng tiếng ồn khủng khiếp, vì thế, việc dạy và học của nhà trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Số học sinh vào trường cũng ngày một thưa dần. Vì sức khỏe của con em, nhiều phụ huynh đã xin chuyển trường cho con đến học ở các trường khác. Nếu nhà trường không cho học sinh rút học bạ để chuyển trường thì phụ huynh cho các cháu học trái tuyến ngay sau khi hết bậc học mầm non...".

Doanh nghiệp làm ngơ, chính quyền bó tay

Mặc dù UBND T.P Vinh, Sở Tài nguyên và Môi trường đã từng kiểm tra và có kết luận yêu cầu các doanh nghiệp ở KCN Đông Vĩnh gây ô nhiễm môi trường có biện pháp khắc phục tình trạng trên nhưng các doanh nghiệp vẫn tiếp tục vi phạm. ông Tạ Văn Sơn, khối trưởng khối Vĩnh Yên cho biết: "Một số doanh nghiệp có khắc phục nhưng khắc phục bằng cách... dời máy móc từ vị trí này sang vị trị khác trong khu vực nhà máy, nên ô nhiễm vẫn hoàn ô nhiễm. ống khói của các nhà máy vẫn thấp nên khói bụi độc hại luôn bao phủ các khu vực xung quanh. Chúng tôi đã kiến nghị với UBND phường và UBND thành phố nhiều lần, nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa được khắc phục. Vì quá bức xúc bởi phải chịu đựng ô nhiễm, nhiều lần một số người đã ném gạch đá vào các nhà máy, nhưng rồi đâu vẫn hoàn đó". ông Nguyễn Đình Ngọ, khối trưởng khối Mỹ Thành bức xúc: "Chúng tôi đã tổ chức họp dân và họp các khối trưởng, nếu thời gian tới mà các doanh nghiệp vẫn không thực hiện cam kết, đẩy chúng tôi vào đường cùng thì chúng tôi sẽ tổ chức chặn ở cổng các nhà máy không cho công nhân vào làm việc". Không chỉ người dân bức xức, chính quyền sở tại cũng đau đầu không kém. ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Vĩnh than thở: "UBND thành phố giao cho chúng tôi kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Đông Vĩnh gây ô nhiễm môi trường, nhưng chúng tôi chỉ có thể tiến hành xử phạt hành chính đối với các lỗi nhìn thấy tận mắt như phơi gỗ ngoài đường. Còn ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm không khí, nguồn nước... thì chúng tôi không có máy móc thiết bị để đo đạc và kết luận được. Các doanh nghiệp thường trốn tránh trách nhiệm trong việc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường. Chúng tôi đã nhiều lần mời chủ các doanh nghiệp đến họp với chính quyền và dân để tìm phương án giải quyết nhưng họ không đến. Khi chúng tôi đến làm việc thì giám đốc thường tránh không tiếp. Một số doanh nghiệp bị xử phạt hành chính nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục vi phạm...".

Trao đổi với nhiều người dân ở khu vực xung quanh KCN Đông Vĩnh, họ cho rằng nếu khu công nghiệp này không được di dời thì các cấp chính quyền nên tính đến phương án di dời Trường THCS Đông Vĩnh và những khu vực dân cư bị ảnh hưởng đi nơi khác. Được biết, những doanh nghiệp này đều được phê duyệt cho thuê đất đến 50 năm. Chẳng lẽ người dân nơi đây cũng phải ròng rã chịu đựng khổ sở vì ô nhiễm môi trường chừng ấy thời gian, hết thế hệ này đến thế hệ khác?

Bùi Hương