Ảnh chỉ có giá trị minh họa

Thừa nam, thiếu nữ

Đại diện Tổng cục Dân số cho biết, trong vài năm tới, tỉ lệ giới tính có thể lên đến 115 nam /100 nữ, tại một số địa phương tỉ lệ trẻ em nam /trẻ em nữ lên tới trên 120/100 (năm 2005, trung bình 107 trẻ em nam /100 trẻ em nữ). Theo thống kê, số trẻ sơ sinh trong quý I năm nay đã tăng 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái (hơn 18.000 trẻ). Có 39 tỉnh, thành phố có mức sinh tăng mạnh, điển hình như Sóc Trăng tăng 41,2%, Sơn La 40%, TP.HCM 30,2%, Hà Nội 27,6%. Đáng chú ý là số trẻ em sinh ra là con thứ 3 vẫn chưa thể giảm. Cùng với số trẻ sơ sinh tăng, tỷ lệ giới tính khi sinh có sự chênh lệch cao so với mức bình thường.

TS. Khuất Thu Hồng, Viện Nghiên cứu phát triển xã hội cảnh báo, tại một số tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc, Tây Bắc và Duyên hải, tỉ số giới tính khi sinh đã có sự chênh lệch cao và rất cao so với mức bình thường. Tư tưởng "trọng nam khinh nữ" đã khiến số nam giới nhiều hơn nữ giới. Kết quả nghiên cứu mới đây của Viện tại một số địa phương ở khu vực phía Bắc và Duyên hải cho thấy, có tới 16 tỉnh, thành phố có tỷ lệ giới tính khi sinh từ 115 đến 128 nam /100 nữ và 20 tỉnh có tỉ lệ 111 nam /100 nữ. Hiện nay, tỷ lệ phụ nữ lấy chồng nước ngoài tại Việt Nam cũng đang có xu hướng tăng ở một số địa phương. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm mất cân bằng giới tính theo hướng thừa nam, thiếu nữ. Nếu tình hình mất cân bằng giới tính này không thay đổi, đến năm 2025, Việt Nam sẽ có khoảng 2 triệu nam giới đến tuổi lập gia đình nhưng không tìm được ý trung nhân do thiếu nữ giới.

Theo nhiều chuyên gia dân số, tỉ lệ giới tính khi sinh chưa phải là thực sự đáng báo động vào thời điểm này nhưng có thể sẽ là vấn đề quan trọng trong thập kỷ tới. Dự báo dân số sẽ tiếp tục tăng vào khoảng 88 triệu người vào năm 2010, với số phụ nữ trong độ tuổi sinh sản sẽ tăng lên 24 triệu người và khoảng 1, 2 triệu phụ nữ mang thai và sinh con mỗi năm. Như vậy, mỗi năm, trên phạm vi toàn quốc sẽ có thêm trên 1 triệu trẻ sơ sinh chào đời -bằng số dân của một tỉnh trung bình.

Báo động đỏ!

Theo nhận định của chuyên gia Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNFPA),  sự chênh lệch giới tính trẻ sơ sinh tại Việt Nam sẽ tiếp tục diễn ra và về lâu dài, có thể đây sẽ là 1 trong những nguyên nhân gây ra những bất ổn xã hội. Những bất ổn này sẽ xuất hiện và thực sự trở thành vấn đề báo động đỏ vào thập kỷ tới. Hiện tại, tỷ lệ chênh lệch giới tính trẻ sơ sinh của Việt Nam đang tương đương với số liệu của Trung Quốc những năm 1988-1990. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự mất cân bằng giới tính trẻ sơ sinh. Một trong những nguyên nhân là do tư tưởng "trọng nam khinh nữ" đã thấm sâu và còn tồn tại trong một bộ phận không nhỏ người dân. Tư tưởng trọng nam khinh nữ, cố bằng mọi giá sinh con trai để nối dõi tông đường đang xuất hiện trở lại ở nhiều gia đình trẻ đã khiến xu hướng sinh ở Việt Nam ngày càng có dấu hiệu bất ổn; đây đang là 1 thực tế diễn ra tại tất cả các địa phương trên phạm vi toàn quốc. Về lâu dài, tình trạng này có thể gây nguy hại cho cơ cấu dân số, dẫn đến nhiều bất ổn trong xã hội, kéo theo tình trạng buôn bán phụ nữ, trẻ em gái và mại dâm cũng sẽ tăng.

Theo TS. Khuất Thu Hồng, từ năm 2003, Pháp lệnh Dân số và Nghị định 104 của Chính Phủ đã nghiêm cấm việc lựa chọn giới tính thai nhi, nhưng mới chỉ quy định chung chung, chưa có các quy định về xử lý vi phạm. Trên thực tế, do thiếu các biện pháp chế tài và do ngành chức năng không quyết liệt trong vấn đề này nên dù việc xác định giới tính thai nhi đã bị nghiêm cấm nhưng vẫn diễn ra công khai tại hầu hết các cơ sở y tế tư nhân chuyên về sản khoa, thậm chí xảy ra ngay tại cơ sở y tế công lập. Bên cạnh đó, công tác DS -KHHGĐ ở nhiều địa phương bị buông lỏng, hoạt động cầm chừng và không hiệu quả. TS. Hồng cảnh báo, nếu như để xảy ra sự bùng nổ gia tăng không kiểm soát về dân số cùng với sự mất cân bằng giới tính sẽ là nguy cơ cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Hương Lan