Luật vẫn chưa rõ

Theo ông Bạch Văn Mừng - Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương): "Việc mua bán, sáp nhập doanh nghiệp trong thời gian tới sẽ diễn ra phổ biến hơn, tạo ra các công ty lớn hơn, sẽ có nhiều doanh nghiệp không tồn tại được phải bán đi hoặc sáp nhập". Nhưng theo ông Mừng, hiện nay mặc dù cơ sở pháp lý cơ bản nhất về M &A của Việt Nam đã được ban hành nhưng lại nằm rải rác trong Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Cạnh tranh, Luật Chứng khoán...các quy định, các văn bản riêng về lĩnh vực này vẫn chưa cụ thể và toàn diện.

"Hoạt động M &A trên thực tế còn vấp phải nhiều trở ngại mà một trong số đó là do sự thiếu minh bạch và không rõ ràng. Thị trường còn thiếu những thông tin “tin cậy" - TS Ngô Công Thành -Trưởng phòng Thương mại và Dịch vụ (Cục Đầu tư nước ngoài -Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết. Theo ông Thành, nguồn vốn nước ngoài đang dần có xu hướng chuyển dịch và những lĩnh vực ngành nghề có khả năng tạo ra nhiều lợi thế cạnh tranh tại các quốc gia đang chuyển đổi như Việt Nam thông qua mua bán, sáp nhập doanh nghiệp nhưng "vấn đề khó hiện nay là, các nhà đầu tư nước ngoài chưa được mua lại doanh nghiệp Việt Nam mà chỉ được mua lại cổ phần của doanh nghiệp Việt Nam cổ phần hóa theo hình thức đầu tư gián tiếp, với tỷ lệ dưới 30%. Do đó, hoạt động mua lại doanh nghiệp chỉ xuất hiện trong khu vực các doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) dưới dạng chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ quyền lợi và nghĩa vụ".

Mấu chốt là hoàn thiện khung pháp lý

Theo ông Thành, thủ tục liên quan đến giao dịch M &A còn thiếu minh bạch nên tỷ lệ thành công thấp. Nếu giao dịch thành công thì cũng khó để có thể nói rằng trong các giao dịch này phần lợi nghiêng về phía Việt Nam. Vì trong khi các nhà đầu tư nước ngoài thường là các công ty xuyên quốc gia, đủ cả kinh nghiệm và tài chính, thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam lại không có, vì M &A còn khá mới mẻ đối với Việt Nam. "Trước hết cần ban hành Nghị định hướng dẫn đầu tư theo hình thức mua lại và sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam, thống nhất quan điểm về đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp, tạo điều kiện chuyển hóa từ đầu tư gián tiếp thành đầu tư trực tiếp và ngược lại" - ông Thành nói.

Bên cạnh đó cần bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tạo hành lang pháp lý minh bạch, thông thoáng và đầy đủ định hướng quản lý giao dịch M &A tại Việt Nam. Mặt khác, cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý hoạt động M &A để theo dõi, giám sát hoạt động M &A của các doanh nghiệp để phát hiện và ngăn ngừa kịp thời các hiện tượng tiêu cực, cạnh tranh không lành mạnh.

Vương Trần