Khu xử lý nước thải lỏng của Trung tâm khai thác Ga Nội Bài đã xuống cấp.

Bài 1:  Cẩu thả và thiếu trách nhiệm!

"Vàng thau lẫn lộn"

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, việc chuyên chở chất thải máy bay (túi nôn, thức ăn thừa, thìa dĩa, nguồn thải lỏng từ nhà vệ sinh...) phải dùng xe chuyên dụng, do cơ quan có chức năng thực hiện, vì đây là nguồn thải có nguy cơ lây lan dịch bệnh cao từ quốc gia này đến quốc gia khác. Tuy nhiên, có mặt tại khu tập kết rác của Xí nghiệp Thương mại mặt đất Nội Bài (NIAGS), đơn vị duy nhất tại cụm Cảng Hàng không miền Bắc làm nhiệm vụ thu gom nguồn thải từ máy bay, chúng tôi nhận thấy việc quản lý nguồn thải này hết sức lỏng lẻo với một khu tập kết rác thải máy bay nằm cách phi trường, nơi hành khách lên xuống khoảng 25 - 30m, không có tường chắn bảo vệ và sặc sụa mùi clo....

Trao đổi với PV ĐS &PL ông Hoàng Vinh, Đội phó Đội phục vụ trên máy bay cho biết: "Mỗi ngày có một chuyến xe của Công ty Guốc Ky đến vận chuyển. Đây không phải là xe chuyên dụng, chỉ là loại xe bình thường được gia cố thêm, toàn bộ rác được đưa về Bắc Ninh". Điều này hoàn toàn phù hợp với những gì mà chúng tôi tìm hiểu được, từ 8h - 8h30 sáng hàng ngày, một xe tải nhỏ mang biển 99 (biển kiểm soát Bắc Ninh), loại chở rác thông thường vào khu cảng để bốc các túi rác trong khu tập kết. Gọi là khu tập kết, nhưng xung quanh chỉ có tường chắn cao khoảng hơn mét, phân nửa phần trên được rào dây thép, còn lại để trống, rộng chừng 20m2, cửa luôn để ngỏ thông thống. Từ khu tập kết này nhìn ra sân bay được nối liền bởi khoảng sân rộng, cách chưa đầy 30m, từng chuyến phi cơ thay nhau cất cánh rồi hạ cánh. Thật khó tin, khu chứa rác thải lại nằm ngay trong khuôn viên sân bay.

Vì sao lại có chuyện Công ty Guốc Ky, một doanh nghiệp tư nhân có trụ sở tại TP.HCM lại được thực hiện công việc này? ông Nguyễn Hồng Quân, Trưởng phòng kế hoạch, NIAGS cho biết: "Xí nghiệp đã ký hợp đồng kinh tế mua bán rác thải, phế liệu thu hồi trên tầu bay với Guốc Ky, đối tượng chất thải là toàn bộ rác thải, phế liệu thu hồi trên tầu bay khi kết thúc phục vụ các chuyến bay". Theo tìm hiểu chúng tôi được biết, thực chất của hợp đồng kinh tế này chính là việc NIAGS đã bán số rác thải máy bay cho Guốc Ky với giá hơn 40 triệu đồng /tháng và đã được thực hiện trong nhiều năm qua. Lý giải cho việc Guốc Ky có đủ chức năng để thực hiện việc này hay không, ông Quân khá tự tin cho biết: "vấn đề là cần phải làm rõ rác thải máy bay có phải là rác thải nguy hại hay không, còn thực hiện ra sao đó là việc của họ, chúng tôi cứ thấy đủ căn cứ là ký hợp đồng"?!... Vậy việc Công ty Guốc Ky có phải là cơ sở có chức năng vận chuyển và xử lý chất thải máy bay không? Và, sự thật rác thải máy bay được đưa sang Bắc Ninh như thế nào? Chúng tôi sẽ tiếp tục làm rõ.

Nhưng xem ra là dù có biện minh như thế nào đi nữa thì việc vận chuyển rác thải máy bay của Công ty Guốc Ky không bằng xe chuyên dụng, lỗi thuộc về NIAGS. Theo quy định của pháp luật, NIAGS là chủ trách nhiệm đối với nguồn rác thải này, vì vậy khi ký hợp đồng với đối tượng vận chuyển, xử lý là Công ty Guốc Ky, NIAGS phải thẩm định, khi thấy phương tiện vận chuyển của Công ty Guốc Ky chưa đạt tiêu chuẩn thì chưa được phép ký hợp đồng. Nhưng xem ra, NIGAS vẫn coi đây là vấn đề hết sức đơn giản như họ thường nghĩ.

Phớt lờ các quy định

Khoản 2, Điều 7, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam quy định: "Tàu bay, trang bị, thiết bị bảo đảm hoạt động bay; trang bị, thiết bị cảng hàng không, sân bay và các trang bị, thiết bị kỹ thuật mặt đất khác phải đáp ứng tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường và được kiểm tra để phòng ngừa và xử lý kịp thời các ảnh hưởng xấu đến môi trường.". Khoản 1, Điều 54 của Luật này cũng chỉ rõ: "Tổ chức, cá nhân hoạt động tại cảng hàng không, sân bay phải thực hiện quy định về bảo vệ môi trường tại cảng hàng không, sân bay". Nhưng đều đã không được thực hiện một cách nghiêm túc tại NIAGS.

Theo ghi nhận của chúng tôi rác thải (cả cũ lẫn mới) vẫn chất ngồn ngộn thành đống, gồm thìa dĩa, túi nôn, thức ăn thừa, đồ hộp bằng nhựa... không được đóng bao, phân loại mà đổ dồn vào trong các túi nilon. Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, rác thải từ máy bay có chứa nhiều vi khuẩn, vì vậy phải được quản lý, phân loại, thu gom và xử lý khử khuẩn ngay tại nguồn, đóng gói và vận chuyển theo quy trình chặt chẽ trước khi đưa đến nơi tái chế, xử lý cuối cùng, hạn chế cao nhất rủi ro phát sinh nguồn dịch bệnh. Tuy nhiên, NIAGS đã phớt lờ quy định này, không phân loại rác tại nguồn, các nguồn thải được đổ hổ lốn với nhau và vận chuyển theo quy trình không chặt chẽ. Việc khử trùng rác thải được NIAGS cho công nhân phun clo, sau đó mở toang cửa (gần như cả ngày), trong khi đó bốn bề của nhà kho chứa rác, gần như hở thông thống, mùi hôi hắc bốc lên nồng nặc.

Ngụy biện cho những việc làm trên, ông Nguyễn Hữu Hải, Trường phòng kỹ thuật sân đỗ, NIAGS cho biết: "túi nôn cũng có nhiều loại, có những túi nôn hành khách không dùng để nôn mà dùng vào việc khác thì sao"?!.. Có lẽ đến đây cũng chẳng cần phải bàn luận thêm cũng đủ thấy sự vô trách nhiệm và cẩu thả của đơn vị này. Điều này chúng tôi sẽ đề cập cụ thể hơn trong kỳ saun

Trần Quyết

Bài 2:  Đùn đẩy "quả bóng"  trách nhiệm