Cũng theo bà Phạm Chi Lan thì có thể nhận thấy, có dự án được đề xuất 19.000 tỷ đồng là thấy ngay kiểu dự án: "chim bay trên trời", nên khi bảo cắt dự án này thì đúng là cắt đi 50% còn gì. Bà Lan mô tả: "Nên nhớ cái này hoàn toàn là vẽ ra chứ đã có đâu. Có thể hiểu thế này, tôi cứ vẽ ra các dự án rồi cắt các dự án đó đi bảo là cắt tới mấy chục %. Muốn cắt thì cũng phải theo đúng với quy chế hoạt động, chu trình đầu tư đã được Chính phủ phê chuẩn, đã được bố trí vốn, hoặc là đã được bố trí vốn ở mức độ nhất định và có cam kết mà bây giờ không làm nữa thì mới gọi là cắt". Bà Lan lo ngại: "Việc này rất dễ chạy theo thành tích công bố một con số cắt giảm nhiều, nhưng thực chất không cắt gì".

Theo báo cáo của Bộ KH &ĐT đến ngày 15.7.2008, qua báo cáo của 36 bộ, cơ quan Trung ương, 64 địa phương, thì tổng số công trình, dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước hoãn khởi công mới, ngừng triển khai và giãn tiến độ thực hiện trong kế hoạch năm 2008 là 1.968 dự án, với tổng số vốn 5.991 tỷ đồng, bằng 8,0% kế hoạch năm 2008. Cùng với đó, theo báo cáo và kết quả kiểm tra ở 15 tập đoàn và tổng công ty, thì các đơn vị này đã rà soát cắt giảm, hoãn khởi công và giãn tiến độ kế hoạch đầu tư năm 2008 là 1.003 dự án, với tổng số vốn 29.366 tỷ đồng, giảm 12,05% về giá trị so với kế hoạch ban đầu.

Đại diện Bộ KH &ĐT cho biết: với các tổng công ty, tập đoàn kinh tế, việc cắt giảm gần 30.000 tỷ đồng mới là kết quả của việc kiểm tra 15 đơn vị. Trong khi gần 80 tập đoàn và tổng công ty, chưa thể kiểm tra hết được và sẽ phải tiếp tục. Nếu số còn lại cũng thực hiện chừng ấy nữa thì con số sẽ lên khoảng 60.000 tỷ đồng. Việc cắt giảm này sẽ ảnh hưởng đến tổng cầu, mà cầu giảm thì giá giảm. Trong danh sách công bố cắt giảm, có những tổng công ty, tập đoàn đã cắt giảm đến hơn 50% số dự án. Một số đơn vị giảm được lượng vốn lớn so với kế hoạch ban đầu như Tổng công ty Hàng hải và Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy, đều trên 50% tổng vốn. Các tập đoàn Dầu khí và Bưu chính Viễn thông có lượng vốn cắt giảm lớn, lần lượt trên 6.600 tỷ đồng và 1.800 tỷ đồng, song theo Bộ KH &ĐT, vẫn là không cao so với tỷ trọng đầu tư của các tập đoàn này.

Việc có những tập đoàn, tổng công ty tuyên bố cắt giảm đến hơn 50% số dự án đã không thực sự làm hài lòng nhiều chuyên gia kinh tế. Theo bà Phạm Chi Lan: "Có những tập đoàn, công ty nhà nước nói rằng sẽ cắt 50 - 60% trên tổng vốn đầu tư, nhưng chúng ta cũng nhận thấy những chương trình, kế hoạch chúng ta đưa ra trước đây không có cơ sở, không có hiệu quả nên anh mới có thể cắt dễ dàng. Chúng ta có thể nhìn thấy các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đấy, khi quyết định cắt một vấn đề gì đó là họ rất đau vì nó là hệ quả của những cái họ đã đầu tư và mang tính sống còn của người họ, bây giờ trong tình thế bắt buộc người ta phải cắt đi".

Cũng theo Bộ KH &ĐT, trong thời gian tới, Bộ KH &ĐT sẽ phối hợp với các cơ quan khác tiếp tục triển khai kiểm tra tại 55 doanh nghiệp khác. Nhưng theo bà Phạm Chi Lan vấn đề mấu chốt là: "Đến bây giờ chắc phải rà lại từ đầu, kể cả những cái đã được thông qua cách đây vài ba năm, thậm chí 10 năm để xem còn đúng và hiệu quả hay không, nếu làm vậy tôi tin còn cắt được nhiều nữa".

"Cũng từ đây cần xem lại những chiến lược lâu dài và những chương trình mới đặt ra như thế nào nữa. Nên để Bộ KH &ĐT và các cơ quan liên quan rà lại toàn bộ hoạt động của các tập đoàn kinh tế theo kiểu chẩn bệnh lại tất cả chứ không phải để chữa một cơn sốt tức thời hiện nay" - Bà Phạm Chi Lan nhấn mạnh.

T.Q