Ngôi nhà của vợ chồng chủ DN Ngọc Huyền bị đập phá xiết nợ

Kỳ 2: "Say" tiền nên bể hụi

Đồng tiền "nhảy múa"

Hàng trăm hộ dân xã Quỳnh Phương (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) hiện như đang ngồi trên bếp lửa vì khoản tiền đã cho vay chưa thể thu hồi lại được. ở vùng quê biển này, cơn chấn động đến từ vỡ hụi đang xôn xao dư luận. Nằm giữa một khu dân cư sầm uất là hai biệt thự hai tầng nằm liền nhau, đẹp lộng lẫy. Chủ nhân của hai ngôi nhà này là chị em ruột Lê Thị Quy và Lê Thị Sâm. ấy nhưng, ngoài vẻ bề ngoài hoành tráng, ít ai biết rằng những chủ nhân này đang nợ như "chúa chổm". Hai căn nhà này được ví như "ngân hàng" bởi chị em bà Quy, Sâm luôn vay tiền của người dân từ khoảng hơn một năm qua. Với lãi suất tính theo ngày rất hấp dẫn, cứ 1 triệu đồng được hưởng lãi 1 ngàn đồng. Một món lợi nhuận từ tiền lãi không hề thấp. Khi người cho vay có nhu cầu, chỉ cần gọi điện thoại là bà Quy, Sâm đến tận nhà để nhận tiền. Sau khi trao nhận tiền, bà Quy, Sâm chỉ duy nhất một lần ký tên vào sổ của người cho vay. Bà Quy có chồng làm ở UBND xã Quỳnh Phương nên càng làm cho những "khổ chủ" có thêm lòng tin. Thế nhưng tất cả đều như bong bóng, quả bom nợ đã nổ giữa vùng quê này.

Xã Quỳnh Dị nằm cận kề với Quỳnh Phương, cùng vắt hai bên dòng sông Mai. Trong khi hàng trăm hộ ở Quỳnh Phương đua nhau "gửi" tiền vào "ngân hàng làng" này thì cũng ngót ngần ấy con người của xã Quỳnh Dị đến vay tiền của bà Quy và bà Sâm. Số dân Quỳnh Dị chiếm nhiều ở làng nghề Phú Lợi sản xuất, chế biến thuỷ hải sản khá nổi tiếng. Thế nhưng các con nợ ở đây đi vay tiền từ bà Sâm và bà Quy về không phải để đầu tư cho sản xuất. Cơn bão số đề đã thổi mạnh vào nơi này từ năm 2007. Từ nửa đầu năm 2008, nó bùng lên, quần đảo dữ dội. Và những "con thiêu thân" của nạn đề đã phải nhận hậu quả.  Cũng với tiền lãi tính theo ngày, hai chị em bà Quy, Sâm cho người dân "quê đề" Quỳnh Dị vay bằng thủ tục nhanh như mua bó rau ngoài chợ. Người vay không cần thế chấp, không cần chứng minh tài sản. Chỉ ngoáy chữ ký vào sổ nợ là cầm tiền từ chục đến cả trăm triệu đồng. Lãi suất được tính một triệu lãi 1, 5 ngàn/ngày. Những con "ma đề" rất thích vay tiền tính lãi ngày. "Sáng vay, chiều ghi đề, đầu buổi tối biết ngay "thu nhập". Nếu không trúng đề thì lại đi vay tiếp. "Dễ vay và cũng dễ thành con nợ, bây giờ tui đang phải bơi chải bằng ma men cho quên đi số tiền nợ của mình". Một người dân nói: Chiếc bánh lợi nhuận khiến không ít người loá mắt. Họ đứng ra vay tiền của "ngân hàng" Quy, Sâm rồi về tại xóm làng của mình ở Quỳnh Dị cho vay lại. Những con ma đề vay tới tấp với lãi suất 2 ngàn /triệu/ngày. Thời điểm đó nạn đánh đề ở làng quê này sôi sùng sục, bày bán ngay ngoài chợ.

Kẻ tay trắng, người tù tội

Cơn địa chấn ở các xã thuộc huyện Quỳnh Lưu chưa qua thì cuối tháng 8.2008, tại phố huyện kim Sơn xã Tiền Phong (Quế Phong), Chủ hụi Nguyễn Tất Thắng (1970) và vợ là Phan Thị Hoài (1971) đã bỏ trốn sau khi ôm gọn 4 tỷ đồng và 50 chỉ vàng, làm hàng trăm gia đình điêu đứng. Với vỏ bọc bề ngoài là một thương gia kinh doanh bất động sản thành đạt, vợ chồng Thắng đã lừa được nhiều người cho vay với lãi suất không tưởng. Chúng dùng tiền người này thanh toán cho người kia trả đúng hạn lãi gốc sòng phẳng. Lắm lúc chúng vờ vay một số tiền lớn hẹn 1 tháng nhưng chỉ 5 ngày sau đến trả và thanh toán lãi cả tháng. Bởi vậy, nhiều người tự động mang tiền đến tận nhà để được cho vay rồi cầu cạnh "xin" cho những người thân cùng được cho vợ chồng Thắng vay như mình. Mới đây thôi, cú vỡ nợ dây chuyền liên quan đến chuyện cho vay nặng lãi, hụi, phường của hàng trăm nạn nhân ở huyện Yên Thành, Diễn Châu lại một lần nữa báo động. Toàn bộ tài sản của Nguyễn Thị Huyền và ông Chu Văn Ngọc (chủ doanh nghiệp tư nhân xăng dầu Ngọc Huyền) tại xã Diễn Bích bao gồm: Nhà 2 tầng, đất ở, bờ tường bao, cổng ra vào, công trình phụ, vật dụng gia đình... do vỡ nợ nên hàng trăm hộ dân do bức xức đã đến nhà Nguyễn Thị Huyền để đập phá và tận thu tài sản. Căn nhà 2 tầng nhanh chóng biến thành đống đổ nát. Chắc chắn, con số bị lừa, bị chiếm đoạt không dừng lại từng đó bởi nhiều người "thà mất tiền chứ không để mất tiếng", sợ lộ ra người ta chê "dại mặt". Còn lại một bộ phận khác nghe con nợ rỉ tai "im lặng rồi tôi trả dần". Có người thì chơi trộm nên sợ người nhà phát hiện ra, nhiều công chức lỡ dính quả lừa thì im lặng nuốt trái đắng.. Vì thế khá nhiều người không chịu hợp tác với cơ quan chức năng làm cho việc điều tra rất khó khăn, nên cơn sóng ngầm cứ thế âm ỉ.

Nói đến phường, hụi... huyện Thanh Chương vẫn được xem là "nóng" nhất của Nghệ An. Khởi đầu phong trào phường hụi ở Thanh Chương thật ra cũng là điều hay. Các cụ hưu trí, thương binh góp người vài trăm bạc giúp nhau những lúc khó khăn (người nào cần hơn thì cho vay trước). Dần dần ai cũng muốn nhận, ai cũng khó khăn nên phải bắt thăm. Các đại gia ngửi thấy mùi lợi nhuận nhảy vào, sáng tác các hình thức mua, khui, chuộc hụi với những món lời béo bở làm cho từ người có tiền chục triệu đến người góp nhặt từng đồng cùng móc hầu bao. Từ góp vài trăm ngàn đồng /suất họ đẩy lên đến triệu /suất, từ phường trong 1 xóm đến trong nhiều xã, từ 8, 10 người đến 20, 30 người /phường. Các đại gia có máu mặt nhảy ra làm trưởng phường hụi, ai càng giàu càng kêu gọi được nhiều người tham dự. Thậm chí có những hụi viên chỉ cần nghe tên trưởng hụi là đã gửi tiền vào. Mỗi tháng, các phường tổ chức "mua", ai cao hơn thì được "bốc".  Đồng vốn cứ quay, số lời "ảo" cứ nhân lên, ai cũng thấy lãi hơn gửi ngân hàng. Bởi thế không cần tuyên truyền, người ta rủ nhau lập phường, tìm nơi để "xin" vào. Cho nên, phường con lại đẻ ra phường mẹ. Có những đại gia lập những phường lớn vài ba chục người với số tiền nạp lên đến 5, 6 triệu đồng /tháng/suất. Để có tiền theo kịp những phường này, các chủ phường con "bốc vốn" bỏ vào phường mẹ. Cho nên, lắm lúc 1 phường lại có đến 7, 8  chủ phường đi với nhau.

Đầu tháng 10.2008À, TAND tỉnh Nghệ An đưa 2 đại gia phường, hụi huyện Thanh Chương bị bắt năm 2006 ra xét xử với những bản án nghiêm khắc. Bùi Thị Đào, vốn là chủ buôn bán vải tại chợ thị trấn Thanh Chương chiếm đoạt 8, 3 tỷ đồng lĩnh án chung thân. Phú Thị Anh, trú tại xóm Thượng xã Thanh Lĩnh chiếm đoạt 4, 7 tỷ đồng lĩnh 19 năm tù. Sự đổ vỡ của 2 đầu nậu này kéo theo một loạt 60 dây hụi lớn, nhỏ vỡ theo như Nguyễn Thị Sinh, Đặng Văn Quý, Trần Thị Thạch, Nguyễn Thị Hương ... Và từ đó, đẩy hàng trăm gia đình đi theo hụi rơi vào cảnh khốn cùng. Tháng 1.2008, 18 gia đình đồng loạt gửi đơn tố cáo Thái Thị Nga, trú tại xóm Đông, xã Thanh Lĩnh chiếm đoạt của họ 2, 4 tỷ đồng. Các hụi viên của Nga đều là chủ các hụi nhỏ  rơi vào tình cảnh cực kỳ túng quẫn. ông Nguyễn Anh Đào thương binh 2/4 chủ hụi là thương binh, bà  Nguyễn Thị Nguyệt chủ hụi là cán bộ hưu trí... Sau khi bị Nga dật hụi họ đều phải bán hết gia sản, huy động cả sổ thương binh, sổ hưu trí, bìa đỏ bố mẹ, anh em đi vay tiền thanh toán cho hụi viên đều là những người nhặt từng đồng tin tưởng giao cho đồng đội, người thân quen trong xã.

Hậu quả của kiểu làm ăn chóng vánh, hám lợi ấy khiến nhiều kẻ tay trắng, gia đình ly tán. Bài học nhãn tiền vẫn còn đó, thế nhưng vẫn có hàng trăm người ở Nghệ An vẫn chưa tỉnh ngộ.

Ngọc Bình