Mặc dù được liệt vào một trong những xã nghèo nhất huyện Hậu Lộc, nhưng nhìn vào tổng số tiền sai phạm trong 3 năm (từ 2004-2007) của UBND xã Hải Lộc chúng ta không khỏi giật mình. Theo tìm hiểu của PV, tổng số tiền sai phạm ước tính lên đến 968 triệu đồng, được dàn trải trên nhiều lĩnh vực khác nhau như: Tiền sai phạm về quản lý ngân sách và các loại quỹ là 295 triệu đồng; về xây dựng cơ bản là 108 triệu đồng; về việc huy động vốn sai nguyên tắc và sử dụng kinh phí không đúng mục đích khắc phục bão lụt là 334 triệu đồng; số tiền sai phạm trong công tác giải phóng mặt bằng đê kè Y Vích là 230 triệu đồng... Trong đó, liên quan đến những sai phạm về quản lý sử dụng ngân sách cho thấy tại địa phương đã sử dụng một số nguồn thu chưa hợp pháp, chi vượt chế độ định mức nhà nước quy định như chi hội nghị, tiếp khách, lễ tết... Đã có một số khoản thu, chi trích thưởng bỏ ngoài ngân sách lên đến 131 triệu đồng.

Làm việc với báo chí ông Nguyễn Văn Hoằng - Phó Chủ tịch UBND huyện Hậu Lộc cho biết: "Việc UBND xã Hải Lộc tự ý thu hai loại quỹ an ninh quốc phòng và phòng chống thiên tai dù biến tướng tên gọi thế nào cũng không phù hợp với các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá về việc miễn 2 loại phí này cho nhân dân. Trong thời gian qua, UBND huyện Hậu Lộc đã nhiều lần ra văn bản chỉ đạo đối với các xã, thị trấn trong huyện không được thu các khoản phí trên. Theo đó, đối với quỹ an ninh quốc phòng là do ngân sách Nhà nước cấp theo chế độ định mức đã được quy định. Với quỹ phòng chống thiên tai, UBND huyện đã có văn bản chỉ đạo kể từ ngày 1.1.2008, việc huy động vật tư, lực lượng phòng chống bão lụt thực hiện bằng hiện vật, vật tư, lực lượng tại chỗ. Nghiêm cấm việc huy động đóng góp bằng tiền của nhân dân”.

Thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc miễn hai loại phí an ninh quốc phòng và phí phòng chống thiên tai đối với nhân dân trong cả nước được bắt đầu từ ngày 1.1.2008. Ngày 14.8.2007, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá đã ban hành Quyết định số 2429/QĐ-UBND về việc miễn thu hai loại phí trên đối với các tổ chức cá nhân trong toàn tỉnh. Nhưng từ đầu năm 2008, UBND xã Hải Lộc vẫn tiến hành thu của dân hai loại phí này, bất chấp các văn bản chỉ đạo của Trung ương và địa phương. Để hợp thức hai khoản thu này, lãnh đạo UBND xã Hải Lộc đã có “sáng kiến” biến đổi tên gọi thành quỹ an ninh quốc phòng và quỹ phòng chống thiên tai. Tiến hành thu của nhân dân với mức 60.000 đồng /hộ/năm (đối với quỹ ANQP), 2000 đồng /khẩu/năm (quỹ PCTT). Tổng số tiền thu được trong toàn xã từ hai loại quỹ lên gần 1 trăm triệu đồng.

Để che mắt các cơ quan chức năng, UBND xã Hải Lộc đã thay đổi tên gọi của hai khoản thu này là “quỹ” thay vì “phí” như các tên gọi trước đây và cho rằng sự việc trên là hoàn toàn hợp pháp theo đúng chỉ đạo của Trung ương cũng như tỉnh Thanh Hoá. Trong buổi làm việc với PV, bà Trịnh Thị Huyên - Chủ tịch UBND xã Hải Lộc đã nguỵ biện rằng việc làm trên xuất phát từ tình hình thực tế tại địa phương, do yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội, an ninh quốc phòng, cũng như nhiệm vụ chi của năm 2008 mà ngân sách xã không đủ khả năng cân đối chi trả. Từ đó, lãnh đạo xã tiến hành “trưng cầu dân ý” địa phương và tiến hành thu hai loại quỹ này trên nguyên tắc tự nguyện của nhân dân, được HĐND xã Hải Lộc thông qua. Theo bà Huyên: "UBND xã Hải Lộc đã tổ chức hội nghị Uỷ ban mở rộng ngày 11.1.2008 và lập phương án huy động nhân dân đóng góp nhằm giúp địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị - xã hội, an ninh của xã”. Bà Huyên còn “nại” ra lý do để thu hai loại quỹ này: "Các anh thấy đấy, phụ cấp của Công an viên quá thấp nên chúng tôi mới phải lập phương án thu thêm hai loại trên nhằm mục đích phụ giúp một phần lương cho họ. Chúng tôi biết thu như vậy là sai, không đúng với chỉ đạo của cấp trên nhưng cũng không còn cách nào khác nên đành liều”. Khi chúng tôi đề nghị bà Chủ tịch UBND xã giải thích rõ nghĩa giữa hai từ “phí” và “quỹ” mà lãnh đạo địa phương đã thu của nhân dân xã Hải Lộc trong năm 2008 với số tiền lên đến gần 100 triệu đồng. “Chúng tôi không nghĩ việc thay đổi tên các khoản thu này là lách luật mà chỉ mong có thêm một phần kinh phí trợ giúp cho các hoạt động của xã và bù đắp một phần lương cho công an viên trong xã”, bà Huyên nói.

Liên quan đến những sai phạm trong quản lýL, chi tiêu tài chính tại UBND xã với số tiền lên đến 968 triệu đồng, ông Hoằng cho biết sẽ có ý kiến chỉ đạo các ngành chức năng tiến hành thu hồi số tiền sai phạm trên nộp về ngân sách nhà nước. Tuỳ mức độ sai phạm sẽ bị xử lý đối với các tổ chức, cá nhân liên quan.

Đông Phương - Quốc Tuấn